Fizyka i konie Poradniki

Rola luzaka w powożeniu bryczką

CONTRARY TO POPULAR

Let's intro your website here. Ut hendrerit sem ut dolor commodo, at dignissim lectus sagittis. Nam pharetra convallis elit, in mollis diam fermentum pharetra. Praesent risus nibh, aliquam non ornare sed, posuere sit amet neque. Nullam in ipsum nisi.

Visit Website

Do tego wpisu trzeba podejść “na luzaku”, ponieważ będzie o powożeniu z punktu widzenia fizyki. Właściwie to będzie o sile odśrodkowej i luzaku, czyli tym gościu, który wygina śmiało ciało stojący na tyłach np. bryczki. Nie będzie jednak nudno i straszno, mimo iż kilka wzorów się pojawi 🙂

Co to jest siła odśrodkowa?

Jak już wspomniałam, w powożeniu bryczką istotna jest siła odśrodkowa, która działa na każde ciało poruszające się po łuku z daną prędkością. Najprościej rzecz ujmując, jeśli skręcamy w prawo, to siła odśrodkowa będzie “wyrzucać” bryczkę z zakrętu na lewą stronę.

Wartość siły odśrodkowej  wzrasta z im większą prędkością się poruszamy, lub im ostrzejszy kąt ma zakręt. Gdy siła tarcia kół o ziemię, która stara się trzymać bryczkę w linii zakrętu, okaże się za słaba to wypadniemy z zakrętu ześlizgując się z linii toru. Dlatego tak istotne jest, aby utrzymać wszystkie koła w kontakcie z ziemią, czyli na wszystkie działała siła tarcia.

A co z momentem siły?

Moment siły to siła F  pomnożona przez prostopadłą do siły odległość punktu podparcia od tej siły x. Przy odpowiednio dużej prędkości albo ostrym zakręcie, siła odśrodkowa ze swoim momentem siły w obracającym bryczkę w lewo Ml = F * y może przeważyć moment siły w prawo Mp pochodzący od siły ciężkości bryczki  i ciężaru tylnego zawodnika F. Ten moment to:

Bryczka wchodząca w zakręt
Bryczka wchodząca w zakręt

Jeśli moment sił skręcający w lewo przeważy ten skręcający w prawo, nastąpi obracanie bryczki w lewo, czyli na zewnątrz zakrętu tak jak pokazano to na rysunku obok.

Co to oznacza? Przy lekkich odchyleniach tracimy kontakt prawych kół z podłożem (tracimy tarcie tych kół o ziemię), zatem łatwiej ześlizgujemy się z zakrętu. Punktem podparcia będą wtedy koła lewe. W ekstremalnej sytuacji moglibyśmy nawet przewrócić bryczkę na lewy bok!

Kąt ostrości zakrętu jest już z góry ustalony i nie mamy na niego wpływu. Mamy jednak wpływ na naszą prędkość, a skoro to wyścig to zależy nam na jak najszybszym dojechaniu do mety.

Jak utrzymać wysoką prędkość, ale jednak nie wypadać z zakrętu?

Po prostu  😉 przesunąć środek ciężkości do wewnątrz zakrętu. To jest właśnie zadanie luzaka. Spójrzmy na rysunek 2a. Skręcając bryczką w prawo, luzak przesuwa się na prawą stronę bryczki, czasem nawet wychylając się poza nią. Po co aż tak daleko?

Bryczka, siły działające na nią.
Bryczka, siły działające na nią.

 

Teraz odległość jego siły ciężkości F to już nie  jak na rysunku 1a, tylko y2. Widzimy, że w porównaniu z wielkością bryczki jest to znacząca odległość nawet trzykrotnie większa niż y1. Daje nam to trzykrotnie większy moment siły pochodzący od tego zawodnika. Teraz moment siły w prawo to suma momentu bryczki Fg * y1  i momentu luzaka F*y2= F *3y1

Widać, że ten moment jest zdecydowanie większy niż poprzedni równy tylko Mp = Fgy1 + Fy1

Sprawi to, że teraz moment siły w prawo będzie przeważał moment siły w lewo  Mp>Ml, co da nam dociskanie prawych kół do ziemi.

Zatem kiedy stojąc na środku przy danej prędkości już odrywały nam się prawe koła od podłoża, na skutek takiego wychylenia, nasze koła zostają w kontakcie w ziemią i mało tego, są jeszcze bardziej dociskane przez zawodnika do ziemi, co jeszcze bardziej zwiększy tarcie jakie są w stanie utrzymać te koła, ponieważ tarcie jest tym większe im większa jest siła nacisku. Nie ześlizgniemy się wtedy z zakrętu i tym bardziej nie przewrócimy się.

Zatem widzimy, że im bardziej odchylimy się do wewnątrz zakrętu, tym większa prędkość możemy utrzymać nie wypadając z zakrętu, a o to nam właśnie chodzi, bo szybciej będziemy na mecie.

Kto zatem jest cennym luzakiem? Cechy dobrego luzaka.

Dobry luzak to na pewno osoba silna i dobrze wygimnastykowana, która jest w stanie szybko i przede wszystkim jak najdalej wychylić się w potrzebną stronę. Ważna jest również waga zawodnika, ponieważ siła ciężkości jest proporcjonalna do masy ciała – im większa masa zawodnika przy tym samym wychyleniu, tym mocniejsze będzie jego dociśnięcie kół do ziemi i tym samym większa prędkość na zakręcie. Nie oznacza to jednak, że najlepszym luzakiem będzie zawodnik sumo. Faktycznie mamy wtedy duże szanse nie wypaść z zakrętu, ale zwróćmy uwagę na to, że konie mają określoną moc. Im cięższy układ bryczka + ludzie na niej, tym konie wolniej będą ją ciągnąć.

Musimy zatem znaleźć złoty środek pomiędzy wagą a sprawnością fizyczną zawodników tak, aby jednak ich wychylanie miało swój skutek, a suma ich masy zanadto nie ciążyła koniom.

 

A tu film poglądowy – od 0:56 zaczyna się akcja wyginania 😉

 

Oceń to miejsce

0 gwiazdek na podstawie 0 ocen

  • Czekam na więcej
    0
  • Arcyciekawy
    0
  • Dobry
    0
  • Mocna trója
    0
  • Stać cię na wiecej
    0

Monika Sianko

Monika to „wizjonerka” która ma sto pomysłów na minutę. Jeśli coś realizuje to można być pewnym, że włoży w to całe swoje serce. Uwielbia odwiedzać nowe miejsce, nieważne czy na piechotę czy na końskim grzbiecie. Kocha dobrze zjeść (chodź tego po niej nie widać) i napić się białego, wytrawnego wina z interesującymi ludźmi.

Inni czytali również...

1% dla końskich organizacji pożytku publicznego

Przekaż 1% podatku na końskie organizacje pożytku publicznego

Sekrety konskiego umyslu_recenzja

Sekrety końskiego umysłu – Robert M. Miller

prezent dla miłośnika koni

8 pomysłów na prezenty dla koniarzy

Na Wierzchowcu

Nawierzchowcu.pl to blog o koniach i wszystkim co z nimi związane: ciekawych ludziach, pięknych stadninach, fajnych wydarzeniach w Polsce i na świecie.

X